Zer da tornu paraleloaren puntu birakaria?

Tornua mekanizazio-tailerretan gehien erabiltzen diren makina-erremintetako bat da, eta metalak lantzeko asmatu zen lehen makina da. Baina tornu batek behar bezala funtziona dezan, kalitatezko piezak ekoizteko aukera ematen duten erreminta eta tresneria jakin batzuk izan behar ditu.

Tornua eta haren eragiketak

Tornua material desberdinetako piezak mekanizatzeko aukera ematen duen makina da, hala nola metala, zura edo beira, etab. Tornuko eragiketen artean, zulaketa, zilindratzea, aurpegiztatzea eta artekatzea daude, besteak beste. Prozesu horietako bakoitzak ezaugarri oso bereziak ditu, eta guztietan mekanizazioa txirbilak edo hondakinak kenduz egiten da, landu beharreko piezari nahi den forma ematea lortzen dutenak.

Makina honen erabilera nahiko zabala da. Tornuak metal-mekanikaren industrian aurki daitezke, gero beste sektore batzuetara bidaliko diren piezak egiteko, hala nola automobilgintzara, manufakturagintzara, elikagaigintzara, aeronautikara eta telekomunikazioetara; baina lan artistikoetan ere erabiltzen da.

Tornuen ezaugarria moldakortasuna da, prozesu ugari egin baitaitezke haietan; baina baita haien azkartasuna, zehaztasuna eta eraginkortasuna ere. Dena erabiltzen den makina-modeloaren araberakoa da, eta erreminta egokiak erabiltzearen araberakoa. Mekanizazio zuzenerako funtsezko tresna horietako bat tornuaren puntua da.

Tornu paraleloaren puntua

Tornuaren puntua makina-erreminta horietan metalezko eta zurezko piezak mekanizatzeko erabiltzen den tresneria mota bat da. Pieza hori funtsezkoa da tornu paraleloetan, haren funtzioa luzera jakin bateko ardatzei forma ematea edo haiek tornuz lantzea baita.

Tornuaren puntua tornuaren kontrapuntuaren ardatzean kokatuta dago. Ardatza diametro handiko torloju luze moduko bat da, makinaren prentsak eta mordazak eragiteko balio duena, baina baita tornuaren orgak egiten dituen desplazamenduak egiteko ere. Ardatzaren gainean dago piezak lotzen zaizkion platera. Bestalde, kontrapuntua edo buru mugikorra, oro har tornuaren eskuinaldean dagoena, makinaren bankadan zehar irristatzen da, zuloak egiteko edo mekanizazioetan euskarri-puntu gisa balio izateko.

Tornuaren kontrapuntua

Tornuaren puntua aztertu aurretik, ezinbestekoa da makina-erreminta honen kontrapuntuaren gorputzaren zatiak ezagutzea:

• Kontrapuntuaren ardatza: elementu mugikorra da, kanpotik zilindrikoa, baina barrutik konikoa, eta akoplamendu bat du, oro har Morse motakoa. Diseinu koniko horri esker, akoplamendu errazak eta azkarrak egin daitezke ardatzaren zati horretan kokatzen diren osagarriekin. Osagarri horiek tornuaren puntuak (hor dago tornuaren puntu birakaria) eta barauts-euskarria dira. Ardatzaren kontrako aldean azkoina dago, ardatza aurrera edo atzera eramateko aukera ematen duena.
• Kontrapuntuaren torlojua: elementu finkoa da, eta haren funtzio nagusia ardatza aurrera edo atzera eramatea da.
• Aingura: kontrapuntua tornuaren bankadari edo egiturari finko lotzen dion zatia.
• Oinarri irristakorra: kontrapuntuaren behealdean dago, makinaren bankadarekin kontaktuan. Oinarri hori, izenak dioen bezala, tornuaren ardatzarekiko zeharka irrista daiteke; mugimendu horri esker, kontrapuntua deszentra daiteke, forma konikoko piezak mekanizatzeko.

Tornuaren puntu motak

Tornuaren puntuek neurri estandar bat izan ohi dute, tornuaren kontrapuntuaren ardatzean akoplatutako zati konikoari jarraitzen diona. Neurri estandar horri Morse zenbakia esleitzen zaio, eta 1 Morse konotik 7 zenbakiraino doa. Lehenengoa tornuaren puntu oso txiki bati dagokio, eta bigarrena, berriz, dimentsio handiko kono bat da.

Tornuaren puntuak eragiketa eta egoera jakin batzuetan bakarrik erabiltzen dira. Adibidez, zilindratzean, ardatza makinaren mandriletik bere diametroa baino hiru aldiz gehiago ateratzen denean; horrela, piezaren ardatzaren bibrazioa saihesten da. Gainera, puntu horiek ardatza bere diametroa baino hamabi aldiz gehiago ateratzen denean ere erabili behar dira. Bestalde, tornuaren puntuak erabiltzeko, zentratzeko barautsak erabili behar dira, tornuaren puntuak honda ez daitezen.

Bada, tornu batean bi puntu mota aurki ditzakegu:

Puntu finkoa

Hau, aldi berean, altzairuzko puntu finkoan eta tungsteno-karburozko puntu finkoan banatzen da: lehenengoa aleazio-altzairuz fabrikatzen da, eta 60º-ko angelua du mutur batean, eta beste muturrean Morse konoa dago; tungsteno-karburozkoak, berriz, altzairuzko gorputza du, baina puntan tungsteno-karburoz fabrikatutako pieza bat du, 60º-ra artezia.

Tornuaren puntu birakaria

Tornuaren puntu birakariaren ezaugarria da bola-errodamenduak, errodamendu konikoak eta axialak dituen zati bat duela, eta han ardatz bat dago; ardatzaren muturrean 60º-ko angelua duen punta bat dago; punta hori altzairu-aleazio tenplatu eta arteziz fabrikatzen da, piezaren bizitza erabilgarria luzatzeko. Puntu birakariaren beste muturrean Morse gorputza dago.