Artezteko makina: funtzionamendua eta motak

Artezteko makinak makina-erremintak dira, eta piezak urraduraz mekanizatzeko erabiltzen dira. Zer da artezteko makina bat eta nolakoa da haren funtzionamendua? Hainbat artezteko makina mota daude metal-mekanikaren industrian, eta makinaren funtzionamendua, printzipio bera jarraitzen badu ere, aukeratzen den makina motaren araberakoa da.

Zertarako balio du artezteko makina batek?

Artezteko makina eta haren funtzionamendua tailerrean dagoen makina motaren araberakoak dira. Gaur egun artezteko makina mota ugari dauden arren, guztiek funtzionamendu-printzipio bera dute. Artezteko makina urradura bidezko mekanizazioak egiten dituen makina-erreminta da, artezteko harria edo harri urratzailea izeneko erreminta bat erabiliz.

Artezteko makinek egiten duten mekanizazio mota urradura bidezkoa da; hala ere, txirbil-harroketa bidezkoa ere badela esaten da. Garrantzitsua da artezteko makinak ez nahastea tornuek eta fresatzeko makinek egiten duten mekanizazio motarekin, artezteko makinak martxan dagoenean ateratzen dituen txirbilak txiki-txikiak baitira; gainera, artezteko makinak egiten duena soberako materiala kentzea dela esaten da, ez ateratzea.

Artezteko makinak mekanizazio nagusi baten makina osagarri gisa erabiltzen dira. Hau da, piezaren gaineko tornuketa- edo fresaketa-prozesu bat amaitzean erabili ohi dira. Izan ere, artezteko makinen funtzioa piezen akabera eta gainazala hobetzea da, akabera leunagoak eta zehatzagoak lortzen baitituzte.

Artezteko makina eta haren funtzionamendua egokiak izan daitezen, ebaketa-erreminta espezifiko bat erabili behar da. Erreminta hori harri urratzailea da, artezteko harria ere deitua. Harria biribila da eta abiadura handian biratzen du, baina beti finko geratzen da makinaren buruan. Erreminta hau ale urratzailez osatuta dago, aglutinatzaile baten bidez kohesionatuta.

Zer mekanizatzen da artezteko makina batean?

Artezteko makinak akabera hobeak lortzeko erabiltzen dira diametroan eta angeluan tamaina oso txikiko piezetan. Neurriengatik beste makina-erreminta mota batzuetan mekanizatu ezin diren piezak dira. Gainera, gainazalean akatsak dituzten piezen mekanizaziorako ere erabiltzen da, edo gainazal zimurtsua eta ezpurutasunez estalia dutenetarako.

Bestalde, artezteko makina erabiltzen da txirbil-harroketa beste prozesu batzuen bidez egin denean, hala nola tornuketaren edo fresaketaren bidez. Tornuek eta fresatzeko makinek metal-zati handiagoak kentzen dituzte, eta materialaren soberakina piezaren gainazalean uzten dute. Orduan eramaten da pieza artezteko makinara, mekanizazio zehatzagoa egiteko.

Esaten da artezteko makinek eta haien funtzionamenduak marruskadura eta higadura sortzen dituztela piezaren gainean, eta horrek soberako materialaren erosioa eragiten duela.

Artezteko makina: funtzionamendua

Artezteko makinaren funtzionamendua oso sinplea da, baina operadore kualifikatu batek erabili behar du. Urradura bidezko mekanizazioa pieza makinaren gainean jartzen denean hasten da; oro har, pieza elektroiman baten bidez finkatzen da.

Pieza platerean finkatu ondoren, altuera doitzen da, pieza ebaketa-erremintaren azpian-azpian kokatu dadin. Hasierako konfigurazio horren ondoren, makina eta haren harri birakaria aktibatzen dira. Ondoren, operadoreak elektroimana eragiten duten bolanteak mugitu behar ditu. Jakin behar duzu pieza daraman mahaia ez dela mugitzen harriak abiadura jakin bat lortu arte.

Artezteko makina gehienek ponpa hidraulikoa dute, baita elektroimana askatasunez mugitzeko aukera ematen duen aginte automatikoa ere; horrela, mekanizatu beharreko piezaren akabera hobetzen da.

Artezteko makina motak

Artezteko makinak honako hauek izan daitezke:

• Gainazal lauetakoak. Erabiltzeko errazenak dira. Mugimendu-askatasun handiko orga bat dute. Gainazal lauetako artezteko makinak, aldi berean, frontaletan eta tangentzialetan banatzen dira. Artezteko makina frontaletan, harriak ardatz bertikalaren gainean biratzen du, eta tangentzialetan, ardatz horizontalaren gainean.
• Zilindrikoa. Piezen mekanizaziorako erabiltzen da, betiere biraketa-ardatz zentral bat badute. Bi motatan banatzen dira: barnekoak eta kanpokoak. Barnekoetan, harriak piezaren diametroa baino txikiagoa izan behar du; kanpokoetan, piezak biratu dezake, baina harriak ere bai, piezaren noranzko berean.
• Zentrorik gabea. Makina mota hau tamaina oso txikiko pieza zilindrikoak mekanizatzeko erabiltzen da. Bi harri dituzte, norabide berean biratzen dutenak, eta horien artean jartzen da pieza.
• Unibertsala. Artezteko makina unibertsala oso eraginkorra da, tamaina handiagoa du eta ezaugarri desberdinetako piezak mekanizatzeko aukera ematen du. Mekanismo hidraulikoa du.
• CNC artezteko makina. Ordenagailu bidezko zenbakizko kontrolaren bidez funtzionatzen duen artezteko makina da artezteko makinen artean aurreratuena.