Que é o mecanizado por mortallado?

O mecanizado por mortallado é unha das moitas técnicas que se empregan na metalmecánica para dar forma a pezas, por arranque de apara, e que se utiliza para a creación de rañuras lonxitudinais; cando se trata de engrenaxes, o mortallado fai dentados.

Que é unha mortalladora?

O mecanizado por mortallado faise na mortalladora, unha máquina especializada na realización deste tipo de operacións. Este proceso caracterízase porque o movemento principal da máquina é o de translación e a ferramenta de corte que se emprega é o monofío.

A través deste conxunto de operacións de mecanizado é posible crear rañuras paralelas á dirección que segue o monofío, pero tamén superficies planas e, no caso das engrenaxes, obtéñense os seus dentados. O movemento principal da mortalladora realízase seguindo un plano vertical.

Na mortalladora, prodúcese o arranque de apara cando se moven as pezas suxeitas á mesa de traballo. O monofío segue un movemento rectilíneo de avance ou retroceso sobre a superficie das pezas. A mortalladora conta coa vantaxe de que se poden mecanizar pezas de dimensións máis grandes cás admitidas noutras máquinas ferramenta que executan o mortallado.

Cales son as partes dunha mortalladora? Nesta máquina atopamos unha bancada que está suxeita firmemente a un montante; o cabezal é inclinable e ten un carro vertical ao que se suxeita a ferramenta de corte. Nas guías da bancada aséntase o carro lonxitudinal (que pode desprazarse); sobre o carro lonxitudinal colócase o carro transversal, que ten unha mesa xiratoria.

Fresadora para o mecanizado por mortallado

Aínda que a máquina ferramenta específica para o mecanizado por mortallado é a mortalladora, é posible executar estas operacións utilizando unha fresadora. E é que a fresadora é unha máquina ferramenta moi versátil que permite a execución de múltiples tipos de mecanizado.

Para o mecanizado por mortallado, é indispensable acoplar á fresadora un accesorio especial, o aparello mortallador. Grazas a el, o movemento rotatorio do fuso pode transformarse nun movemento rectilíneo alternativo. No mercado é posible atopar fresadoras que xa inclúen o aparello mortallador na parte posterior do brazo superior da máquina, e o seu movemento oriníxase no motor da fresadora.

Como é o proceso de mecanizado por mortallado?

No mecanizado por mortallado a ferramenta de corte móvese de forma vertical e, en ocasións, segue unha dirección oblicua para a obtención de superficies planas e rañuras. Nas mortalladoras, a peza está fixa e suxéitase a través de distintos sistemas de amarre: mordaza, bridas ou prisma. Para aumentar a capacidade da máquina mortalladora é posible engadir un cabezal divisor ou unha mesa divisoria.

Os resultados que se poden obter na mortalladora son moi precisos. Isto débese aos distintos movementos que realiza esta máquina:

• Movemento de corte: oriníxase grazas ao desprazamento vertical e lonxitudinal que realiza a ferramenta sobre a peza que se vai mortallar.
• Movemento de avance: prodúcese polo desprazamento transversal ou circular que fai a peza.
• Movemento de profundidade de pasada: obtense polo desprazamento lonxitudinal ou axial que realiza a peza que se vai mecanizar.

Pero, ademais destes movementos da mortalladora, é importante salientar que a ferramenta é capaz de producir unha serie de movementos alternativos: descendente e ascendente. O movemento descendente é, en si mesmo, o movemento de corte, mentres que o ascendente é o de retroceso en baleiro.

Por outra banda, dependendo da posición da ferramenta, realízanse distintos traballos. Cando estas ferramentas se atopan en vertical obtéñense rañuras e é posible traballar a superficie interior dunha peza. Se as ferramentas se colocan nun plano horizontal, entón fálase de desbaste, tronzado, rañurado e acabado de pezas.

Cómpre salientar que a ferramenta que realiza o mecanizado por mortallado debe ser manexada por persoal cualificado, posto que esta peza se somete a grandes esforzos de inestabilidade elástica (encurvadura); ademais, tamén pode experimentar as reaccións laterais que producen fortes rozamentos entre a ferramenta de corte e a peza que se vai mecanizar. Por iso recoméndase que a ferramenta de mortallar sexa o máis curta posible respecto do seu punto de apoio; de non poderse cumprir o anterior, é necesario reducir a velocidade de corte e a profundidade de pasada.

Os traballos na mortalladora

Como xa adiantamos, unha mortalladora pode realizar distintos traballos de mecanizado. Todo depende da colocación da ferramenta, así como da velocidade de corte e da profundidade de pasada. Por exemplo, para o rañurado interior, é indispensable utilizar unha ferramenta de corte frontal que teña unha anchura calibrada ou ben se poden utilizar ferramentas para desbaste e acabado; todo depende do grao de precisión que se lle queira dar á peza.

As mortalladoras son máquinas ferramenta que non se desenvolveron de todo, posto que os procesos que se realizan nelas poden obterse noutras máquinas máis sofisticadas. Porén, estas máquinas foron deseñadas para a obtención de chaveteiros, poleas, volantes, matrices, placas, levas, etcétera.