Zertarako balio du tornuak mekanizazioaren industrian?

Tornua metal-mekanikako industrian gehien erabiltzen diren makina-erremintetako bat da. Bere moldakortasunari esker, tornua funtsezko pieza bihurtu da material desberdinak mekanizatzeko, baina material desberdinetako piezak hariztatzeko, ebakiak egiteko, zulatzeko, desbastatzeko, zilindratzeko eta artekak egiteko ere erabiltzen da. Baina ba al dakizu zertarako balio duen tornuak mekanizazioaren industrian?

Zer da tornua eta nola funtzionatzen du?

Historikoki, uste da tornua (eskuzkoa) K.a. 850. urtean asmatu zela Egipton, baina Industria Iraultzan oso ezaguna bihurtu zen haren erabilera. Garai horretan hasi zen tornua metalen mekanizazio sinplerako erabiltzen; hau da, Industria Iraultzan tornua hobetu egin zen metalezko piezei forma eman ahal izateko, eta gaur egun mekanizazio gisa ezagutzen dugu hori.

Tornuak mekanizatu beharreko pieza biraraziz funtzionatzen du, biren bidez, eta pieza buru bati lotuta geratzen da. Pieza biratzen ari den bitartean, ebaketa-erreminta batekin edo gehiagorekin kontaktuan sartzen da; erreminta horiek zuzenean piezaren gainazalerantz bultzatzen dira, eta haren gainean aurrera egiten dute. Tornuketa bidezko mekanizazioaren emaitza txirbil-harroketa da, hau da, metalezko xafla txikiak.

Baina zertarako balio du tornuak mekanizazioaren industrian? Aplikazio ugari ditu; izan ere, mekanizazioa ez du tornuketaren bidez soilik egiten: piezei forma emateko gai da hainbat prozesuren bidez (hamaika inguru daude). Hauek ditugu, adibidez: zilindraketa, zulaketa, artekaketa, tronzaketa, moletaketa, aurpegiztatzea, barne-hariztaketa, kanpo-hariztaketa, mandrinaketa, txaflanaketa eta konikoa. Mekanizazio-teknika horietako bakoitzak bere ezaugarriak ditu, eta zehaztasunez egiteko, tornulari bat edo CNC zenbakizko kontroleko tornu bat behar da, eta azken horrek ere makina programatuko duen operadore bat beharko du.

Tornuarekin piezak mekanizatzearen onurak

Tornua makina-erreminta gisa erabiliz piezak mekanizatzeak onura handiak dakartza metal-mekanikako industriarentzat. Abantaila nagusia da tornuak material desberdinetako piezak lantzea onartzen duela. Makina honetan, adibidez, karbono-altzairua, altzairu herdoilgaitza, aluminioa, kobrea, zinka, magnesioa, titanioa eta abar landu daitezke.

Tornuak, gainera, badu beste abantaila bat: tamaina desberdinetako piezak mekaniza daitezke bertan, eta forma desberdinak eman dakizkieke. Gainera, CNC zenbakizko kontroleko tornuak erabiltzen direnean, emaitzak zehatzagoak dira eta akaberak kalitate handikoak.

Tornuko mekanizazio-prozesua

Tornuketa bidezko piezen mekanizazioak, gainera, prozesu oso erraza izatearen abantaila du, eta ez du ahalegin handirik eskatzen operadoreen aldetik, batez ere makina-erremintak CNC bidez funtzionatzen badu. Hauek dira prozesuaren faseak:

1. Aplikazio-fasea: pieza tornuan kargatu eta finkatzen da. Mekanizaziorako erabiliko den erreminta ere aukeratu eta jartzen da, eta piezari eman nahi zaion formaren araberakoa da. Aplikazio-fasearen iraupena landu beharreko piezaren tamainaren arabera aldatzen da.
2. Prozesuaren bigarren etapan edo ebaketa-etapan egiten dira piezaren ebakiak, aukeratutako erremintarekin. Fase honetan, pieza bere ardatzaren gainean biratzen da.
3. Translazio- edo mugimendu-fasea: erreminta bere ardatzaren gainean biratzen ari den piezarekin kontaktuan sartzen denean. Fase hau alderantziz ere gerta daiteke, prozesua amaitzen denean edo erreminta hondatu delako ordeztu behar denean.

Mekanizaziorako gehien erabiltzen diren tornu motak

Metal-mekanikako industrian piezak mekanizatzeko egokiak diren hainbat tornu mota daude. Bakoitzak bere ezaugarri bereziak ditu, eta aztertu egin behar dira horietako bat aukeratu eta mekanizazio-tailer batean sartu aurretik.

CNC tornua edo zenbakizko kontrolekoa

Tornu mota honek ordenagailu bidezko programazioaren bidez funtzionatzen du. Lehenik, diseinu bat sortzen da ordenagailuz, CAD programaren bidez; ondoren, CAM softwarearen bidez itzultzen da, eta hura arduratzen da tornuari (zenbakizko kontrolaren bidez) piezari forma emateko jarraibideak emateaz. Piezak mekanizatzeko tornu mota perfektuenetako bat da.

Tornu paraleloa

Tornu paraleloaren ezaugarria da txirbil-harroketa egiten duela mugimendu batzuen bidez, eta mugimendu horietan ebaketa-erreminta zuzenean doitzen da bere ardatzaren gainean biratzen ari den piezaren gainean. Tornu honek zilindraketa, zulaketa, hariztaketa eta abar egiteko aukera ematen du. Baina, hura erabiltzeko, tornulari kualifikatu bat behar da.

Tornu bertikala

Tornu bertikala da gomendagarriena tamaina handiko piezak mekanizatzeko, eta, gehienetan, CNC teknologia izatea du ezaugarri.