Nolakoak dira xafla tolesteko makinarako piezak?

Xafla tolesteko makina edo prentsa xafla izeneko metal-plakak tolestuz edo konformatuz mekanizatzeko erabiltzen den makina-erreminta da. Tolestea txirbil-harroketarik gabeko mekanizazio mota bat da; izan ere, metalezko pieza bat deformatu besterik ez da egiten, forma eta neurri jakin batzuk lortzeko.

Zer da xafla tolesteko makina?

Prentsa xaflak tolesteko eta konformatzeko eragiketetarako soilik diseinatutako makina-erreminta da, eta, oro har, hotzean lan egiteko erabiltzen da. Makina mota horiek hidraulikoak eta mekanikoak izan ohi dira. Tolesteko makina euskarri-sistema batez osatuta dago, eta hor jartzen da pieza mekanizatu aurretik; gainera, puntzoi bat du, makinaren zati mugikorra dena eta xafla matrizearen kontra bultzatzeko balio duena. Matrizea makinaren zati finkoa da.

Bestalde, makina horiek makina eragiteko aukera ematen duen gailu bat dute. Gailu hori aldatu egiten da erabiltzen den tolesteko makina motaren arabera, eta ordenagailu bidezko zenbakizko kontrol CNC bidezkoa ere izan daiteke.

Makina horiek mekanikoak, hidraulikoak, hidrauliko-mekanikoak edo pneumatikoak izan daitezke. Guztiek eragiketa berberak egiten dituzte, baina bakoitzak bere ezaugarri bereziak ditu, eta funtzionamendu-printzipio komun bat: xafla mahaiaren gainean jartzen da, eta puntzoiak presioa egiten du piezaren gainean, pieza matrizera iritsi eta nahi den forma hartu arte. Beraz, makina honen mugimendua lerrozuzena da.

Zer da xafla bat?

Ohikoa da xafla tolesteko makinari buruzko informazioa aurkitzea: haren ezaugarriak, onurak eta industrian dauden mota desberdinak; baina, inoiz galdetu al diozu zeure buruari nolakoak diren makina honetan mekanizatzen diren piezak?

Xaflak dimentsio (luzera, zabalera eta lodiera) desberdinetako gainazal metalikoak dira. Lodiera askotarikoa da: hiru milimetro baino gutxiagokoak meheak direla jotzen da; hiru milimetrotik gorako lodiera dutenei, berriz, lodiak deitzen zaie. Pieza horiek eratzeko tolesteko makina erabiltzen da, nahiz eta gero xaflak beste mekanizazio-prozesu batzuk jasan ditzakeen, xafla zulatuen kasuan gertatzen den bezala.

Xafla guztiek korrosioa eta oxidazioa saihesteko tratamendu gehigarriak izan ohi dituzte. Horretarako, ohikoa da kromatua, galbanizatua eta zenbait pintura erabiltzea. Xaflak metal-mekanikan gehien erabiltzen diren piezetako batzuk dira, beren moldakortasunari esker. Elikagaien industrian, automobilgintzan edo aeronautikan aurki daitezke, besteak beste.

Xaflen ezaugarriak

Pieza horiek altzairu herdoilgaitzez edo karbono-altzairuz egin ohi dira (azken hori oso harikorra eta erabilgarria da ibilgailuen karrozeriak eta etxetresna elektrikoak egiteko); baina badira aluminiozko xaflak ere, automobiletarako eta aeronautika-industrian erabiltzen direnak. Gainera, beste material batzuetako xaflak ere aurki daitezke, hala nola kobrea, titanioa, burdina eta letoia.

Nabarmentzekoa da, material desberdinetan fabrikatzen direnez, xafla guztiek ez dituztela ezaugarri berberak izango tenperaturei dagokienez. Adibidez, altzairu-eduki txikia dutenek eta lodiera txikikoek hobeto erantzuten diete giro-tenperaturei. Aitzitik, lodiera handiagoa dutenek altzairuaren elastikotasun-muga murrizten dute, eta harikortasuna handitu egiten da.

Xaflek hiru neurri desberdin dituzte: luzera, zabalera eta lodiera. Azken neurri hori da, egiaz, plakaren prezioa zehazteko balio duena, adibidez. Izan ere, metal-mekanikaren industrian xaflak ez dira beren dimentsioen arabera merkaturatzen, baizik eta plakaren kilotako pisuaren arabera. Xaflaren kiloak kalkulatzeko, kalkulagailu ugari aurki daitezke interneten.

Xaflen materialak

Xaflak egiteko erabiltzen den materiala funtsezkoa da haiek tolesteko, bai eta piezei emango zaizkien erabilerak zehazteko ere. Xafla tolesteko makina batek material desberdinak onar ditzake. Material horiek hauek izan daitezke:

• Burdina beltza eta galbanizatua. Lehenengoa hodi eta profil soldatuak, ontziak eta errementaritza-lanak egiteko erabiltzen da; burdina galbanizatua, berriz, zink-geruza batez estaltzen da korrosioa saihesteko, eta, oro har, automobilgintzan erabiltzen da.
• Corten altzairua edo altzairu autopatinablea. Kobrea, kromoa, fosforoa eta nikela dituen altzairu-aleazio bat da, eta xaflari eragile korrosiboei aurre egiteko gaitasuna ematen dio.
• Altzairu herdoilgaitza. Pieza horiek egiteko material ohikoena da, eta burdinaz eta kromoz osatutako aleazioa du; horri esker, korrosioarekiko oso erresistentea da. Xafla mota horiek AISI 304 eta AISI 316 estandarren arabera fabrika daitezke, eta bigarrena lehena baino erresistenteagoa da korrosioarekiko.
• Aluminioa. Plaka mota horiek oso erresistenteak eta korrosioaren aurkakoak dira.
• Isolatzaileak. Iraunkortasun handia eta akabera oso ona dute.