Harriaren garrantzia artezteko makina zilindrikoan

Artezteko makina zilindrikoa urraduraz mekanizatzeko erabiltzen den makina-erreminta da; hau da, piezaren gainazala higatuz, substantzia eta elementu urratzaileak erabiliz. Metodo horren bidez piezak mekanizatzeko aukera ematen duten erremintetako bat artezteko harria da, artezteko makina zilindrikoetan jartzen dena (artezteko makinak).

Artezteko makina zilindrikoko mekanizazioa

Artezteko makina zilindrikoetan, urradura bidezko mekanizazioa egiten da neurri eta tolerantzia oso zehatzak dituzten piezetan. Artezketaren ezaugarria da beste mekanizazio batzuen ondoren egiten den prozesua dela, hala nola tornuketaren, fresatzearen edo zulaketaren ondoren. Artezketa pieza baten diseinua osatzen amaitzeko prozesua da; lan horren bidez, piezari azken akabera ematen zaio.

Artezteko, prozedura urratzaile horretarako behar diren erremintekin hornitutako makina espezifikoak behar dira. Horregatik, artezteko makina zilindriko bat, beste zati batzuen artean, egitura sendoko bankada batez osatuta dago, orgen gainean muntatzen diren bi buruz hornitua.

Alde batetik, artezteko harriaren edo harri urratzailearen orga dago, finkoa izan ohi dena, eta, bestetik, harri gidariaren orga, oro har abatigarria dena.

Artezteko makina zilindriko motak

Makina horiek, modu desberdinetan funtziona dezaketenak, hiru motatan banatzen dira:

• Kanpokoak: piezen kanpoko gainazalak zentroen artean artezteko erabiltzen dira. Piezak biratu egin dezake, eta artezteko harriak piezaren norabide berean biratzen du harekin kontaktuan sartzen denean.
• Barnekoak: makina hauetan artezketa piezaren barneko aldean egiten da. Artezteko harria piezaren zabalera baino txikiagoa da, eta pieza eraztun magnetiko bati lotzen zaio, mugitu ez dadin.
• Zentrorik gabeak: pieza txikiak artezteko aukera ematen dute. Artezteko makina zilindriko mota honek noranzko berean biratzen duten bi harri ditu; haien arteko espazioan pieza bat jartzen da, harrien aurkako noranzkoan biratzen duena.

Zer da artezteko harria?

Harria funtsezko pieza da artezteko makina zilindrikoan, erreminta urratzailea baita, eta txirbil txiki-txikiak kentzeko aukera ematen du urratzaile bidezko mekanizazioan. Prozesu mota horietan, gogortasun-maila handiko materialak erabiltzen dira, txirbil kopuru txikiak kentzeko gai direnak, eta horri esker, pieza konplexuak eta dimentsio txikikoak landu daitezke.

Urradura bidezko mekanizazioa beste metodo batzuekin, hala nola tornuketarekin edo fresatzearekin, kentzen zailak diren material gogor eta konplexuetan erabiltzen da.

Ezaugarriak

Edozein harri ez da baliozkoa artezteko makina zilindriko batentzat. Horregatik, erreminta hori eskuratu aurretik, garrantzitsua da lana behar bezala egiteko bete behar dituen ezaugarriak eta propietateak ezagutzea:

• Artezteko harriak ebaketa-ertz kopuru mugagabea du, ale urratzaileek osatua. Ale horiek, aglomeratzaile batek elkarri lotuak, material kopuru txikiak kentzeko aukera ematen dute.
• Erreminta honen ebaketa-puntuak ausaz kokatzen dira.
• Ebaketa-abiadura 4000 m/min-ra iristen da.
• Materialaren harroketa-abiadura 300 mm/min-koa da.
• Harriak prozesu honetan erabilitako energiaren % 10 kontsumitzen du.
• Sortutako txirbilak milimetrikoak dira.

Urratzailea eta aglutinatzailea

Artezteko makina zilindriko baten harriaren alderik garrantzitsuena hura osatzen duten materialak dira, hala nola urratzailea eta aglutinatzailea.

Urratzailearen funtzioa materiala kentzea da, eta haren parametroa alearen tamaina da, piezaren gainazalean geratuko den aztarnaren tamainarekiko. Ale urratzailea handia bada, harroketa-abiadura handiagoa izango da, baina piezak akabera zimurra izango du. Arbastatze-eragiketetarako ale lodiko harriak erabiltzen dira; artezteko makina zilindrikoko akabera-eragiketetarako, berriz, ale fineko harriak erabiltzen dira.

Ale guztiek tamaina berekoak izan behar dute, higaduraren aurrean erresistenteak izan behar dute eta behar adinako gogortasuna izan behar dute material gogorretan aplikatzeko.

Aglutinatzaileak, berriz, aleak elkarri lotuta mantentzen ditu mekanizazioan zehar. Material horren ezaugarria da urratzailearen egoera zaintzen duela, ebaketa-esfortzuak, abiadura, erabilitako indarra eta sortutako beroa gorabehera.

Harriaren kokapena eta mugimenduak artezteko makina zilindrikoan

Harria behar bezala jartzeko artezteko makina zilindrikoan, mekanizazioaren aurretiko zenbait eragiketa egin behar dira. Harria muntatu ondoren, fabrikatzailearen jarraibideei jarraituz, garrantzitsua da erreminta orekatzea eta ardatzean behar bezala finkatzea. Hori behar bezala egiten ez bada, harriak ezin izango du lana behar bezala egin, eta emaitzak ez dira nahi direnak izango; gainera, baliteke pieza ohi baino azkarrago higatzea.

Harriak hiru mugimendu mota egiten ditu artezteko makina zilindrikoan:

• Arrastatze-harriaren biraketa: aldi berean, piezaranzko aurrerapen-mugimendua sortzen du. Mugimendu motela da.
• Ebaketa: biraketa-mugimenduarekiko mugimendu independentea da.
• Angelua: arrastatze-arrabolari eman dakiokeen inklinazioa da. Mugimendu horrek piezaren ardatz-norabideko desplazamendua sortzen du.