Ebaketa-sakonera tornuan

Tornuan egiten diren eragiketetan, pieza buruan edo chuck-ean finkatzen da eta abiadura handian biratzen da; bitartean, ebaketa-erreminta piezaren gainazalaren gainean bultzatzen da, aurrerapen-mugimendu batean, hari forma emateko. Emaitza da soberako materiala kentzea txirbil-harroketa bidez. Baina zer garrantzi du tornuko ebaketa-sakonerak nahi diren emaitzak lortzeko?

Tornuko ebaketa-parametroak

Gaur egun, tornu mota desberdinak aurki daitezke industrian: paraleloa, bertikala, kopiatzailea, automatikoa, errebolberra, ordenagailu bidezko zenbakizko kontrolekoa eta abar. Baina zer dute komunean tornu horiek? Tornuko eragiketak egiteaz gain (batzuek besteek baino funtzio gehiago dituzte), ebaketa-parametro berberak dituzte mekanizatu ahal izateko.

Parametro egokirik gabe, mekanizazio-eragiketak ezinezkoak izango lirateke, edo emaitzak ez lirateke nahi direnak izango. Zein dira parametro horiek eta nola kalkulatzen dira?

• Ebaketa-abiadura, metro/minututan adierazten dena.
• Buruaren minutuko birak (rpm).
• Aurrerapen-abiadura.
• Tornuko ebaketa-sakonera edo pasada-sakonera.
• Kanpo-diametroa.
• Ebaketa-esfortzua.
• Ebaketa-erreminta egokia aukeratzea.
• Tornu mota.

Ebaketa-abiadura

Erremintarekin kontaktuan sartzen den piezaren gainazalaren abiadura lineala da. Metro/minututan adierazten da, eta mekanizazioa hasi aurretik aukeratu behar da. Parametro hori erreminta motaren, pasada-sakoneraren, materialaren gogortasunaren eta mekanizagarritasunaren araberakoa da, eta, jakina, egin nahi den lan motaren araberakoa. Gainera, ebaketa-abiadura aukeratzeko, aurrerapen-abiadura ere hartu beharko da kontuan.

Ebaketa-abiaduratik abiatuta zehaz daitezke minutuko birak.

Buruaren minutuko birak

Minutuko birek (RPM) biraketa-abiadura adierazten dute, hau da, objektu batek minutu batean bere ardatzaren inguruan egiten dituen bira kopurua.

Aurrerapen-abiadura

Aurrerapen-abiadura mekanizatu beharreko piezaren eta ebaketa-erremintaren artean dagoen abiadura da, hau da, ebaketa gertatzen den abiadura. Birako aurrerapena deitzen zaio, eta piezaren diametroaren, tornuko ebaketa-sakoneraren eta aukeratutako erremintaren araberakoa da.

Kanpo-diametroa

Edozein mekanizazio motatarako, ezinbestekoa da piezari eman nahi zaion diseinua eta forma ezagutzea. Tornuko eragiketen kasuan, piezaren kanpo-diametroa ezagutu behar da, pasada-sakonera eta aurrerapen-abiadura zehaztu ahal izateko.

Ebaketa-esfortzua

Ebaketa-esfortzua mekanizatzeko behar den potentzia kalkulatzeko behar den parametroa da. Erremintaren aurrerapenaren, ebaketa-abiaduraren eta pasada-sakoneraren arabera kalkulatzen da.

Ebaketa-erreminta egokia aukeratzea

Tornuan mekanizazio-eragiketa ugari egin daitezkeenez, funtsezkoa da erreminta egokia aukeratzea. Adibidez, zulatzeko barauts bat aukeratu beharko da, eta artekak egiteko, mortasatzeko erreminta bat, eta abar.

Tornu mota

Lehen aurreratu dugun bezala, tornu mota ugari daude industrian, baina guztiek ez dituzte funtzio berberak; hala, tornu paralelo batek ez ditu tornu kopiatzaile batek edo zenbakizko kontroleko (CNC) tornu batek egiten dituen lan berberak egiten. Horregatik, mekanizazioa behar bezala egiteko, ezinbestekoa da mekanizazio-beharretara hobekien egokitzen den makina-erreminta aukeratzea.

Zer da tornuko ebaketa-sakonera?

Tornuko ebaketa-sakonera edo pasada-sakonera makina-erreminta honen parametro bat da, eta mekanizazio-pasada bakoitzean erreminta piezan zenbateraino sartzen den zehazteko balio du. Hau da, erremintaren pasada batean piezaren gainazaletik kentzen den geruzaren sakonera da. Parametro hori milimetrotan adierazi ohi da, eta ebaketaren zabalera ere hartzen da kontuan, hau da, piezaren zati mekanizatuaren zabalera.

Zergatik da hain garrantzitsua tornuko ebaketa-sakonera? Funtsezko zeregina du txirbilen sekzioa kalkulatzeko, eta, ondorioz, mekanizatzeko aplikatu behar den indarra kalkulatzeko. Hala, pasada-sakonera honela defini daiteke: erremintak piezaren gainazalean, harekin kontaktuan sartzen den bakoitzean, sartzen den distantzia.

Ezaugarri hauek ditu:

• Gehieneko balio onargarri bat du.
• Ebaketa sakonak egin nahi badira, hainbat pasada errepikatu beharko dira piezaren gainazaleko puntu berean.
• Erremintaren eta zurruntasunaren araberakoa da, bai eta makinaren potentziaren, aurrerapen-abiaduraren eta piezaren materialaren eta diseinuaren araberakoa ere.
• Pasada-sakoneraren balioak ebaketa-erremintaren puntaren erradioa baino handiagoa izan behar du.

Tornuko eragiketa bakoitzak ebaketa-sakonera desberdina izan beharko du. Ez da gauza bera artekatzea, non txirbil-harroketa mortasatzeko erreminta batekin egiten baita, eta artezketa egitea, non mekanizazioa urraduraz egiten baita, harri batekin.