Que é un torno mecánico?

O torno mecánico é a máquina ferramenta máis antiga que existe. Crese que o primeiro torno apareceu entre os anos 1000 e 850 a. C. en Exipto. Desde entón, esta máquina ferramenta non fixo máis que evolucionar e adaptarse ás necesidades da industria metalmecánica. Pero que é un torno e cales son as súas partes máis importantes?

Características do torno mecánico

Aínda que o torno é a primeira máquina ferramenta que se inventou, non foi ata a Revolución Industrial cando comezou a perfeccionarse ata converterse no equipo que coñecemos hoxe en día. Foi no século XVII cando esta máquina se adaptou para poder dar forma a pezas de metal, e no século XVIII conseguiuse, por primeira vez, que o torno mecánico puidese producir pezas en serie e con gran precisión.

Sorprenderache saber que xa en 1780 se creou un torno con portaferramentas deslizante; en 1797 a ferramenta de corte desta máquina xa era capaz de avanzar a velocidade constante, e entre 1820 e 1840 inventáronse os tornos copiadores e revólver, mentres que en 1839 se patentou por primeira vez o torno paralelo para poder cilindrar e roscar. Para 1890 acoplouse aos tornos paralelos a famosa caixa Norton, que permite cambiar manualmente de engrenaxes e fixar os pasos das pezas que se van roscar.

Que é un torno mecánico e por que é tan importante para a industria dos mecanizados? O torno mecánico defínese como un conxunto de máquinas ferramenta capaces de mecanizar pezas xeométricas de revolución. Para que un torno mecánico funcione, é necesario que a peza xire sobre o seu propio eixe a gran velocidade, polo que a peza se suxeita no cabezal ou entre dous puntos de centraxe (contrapunto). Mentres a peza xira, a ferramenta de corte achégase nun movemento de avance regulado sobre a súa superficie. Cando a ferramenta de corte alcanza a peza, prodúcese o arranque de material en forma de pequenas lascas que se denominan aparas.

Partes do torno mecánico

O torno mecánico, que é unha das máquinas ferramenta máis utilizadas nos talleres de mecanizado, conta coas seguintes partes:

• Bancada. É a base do torno e dá soporte ás demais partes. Na súa parte superior asentan unha serie de guías que permiten que o cabezal móbil, o carro principal e o contrapunto se desprazen. Sobre estes colócase a peza que se vai mecanizar.
• Cabezal fixo. O cabezal fixo no torno mecánico encárgase de albergar as engrenaxes e as poleas, que son as que dan impulso á peza que se vai mecanizar, así como ás unidades de avance. No cabezal fixo atópanse o motor, o fuso, o selector de velocidade, de unidade de avance e de sentido de avance. O cabezal fixo dá soporte e xiro á peza.
• Contrapunto. É un elemento de mecanizado que se emprega nalgúns traballos e serve para dar apoio e colocar as pezas que se mecanizan entre dous puntos. O contrapunto é móbil e pode fixarse en distintas posicións sobre a bancada.
• Carro portátil. Fórmase por un carro principal, que é o que alberga a ferramenta principal e lle dá movemento axial. Ademais, conta cun carro transversal que, como o seu nome indica, realiza un desprazamento transversal sobre o carro principal e de forma radial. Nalgúns tornos, como o paralelo, existe un terceiro carro orientable; este carro fórmase por un charriot, unha base e unha torreta portaferramentas.
• Chuck ou cabezal xiratorio. Esta parte do torno mecánico suxeita a peza para que xire sobre o seu propio eixe mentres se realiza o mecanizado. Hai diferentes tipos de chuck: de catro mordazas, de tres mordazas, universal, etcétera.
• Caixa Norton. Esta parte do torno utilízase para axustar as velocidades da máquina a través dunha serie de pancas que funcionan con engrenaxes colocadas no interior da propia caixa.

Elementos de suxeición

Todas as máquinas ferramenta, sen importar de cales se trate, deben incorporar un sistema de suxeición de pezas. Por que é tan importante? A suxeición é indispensable en todos os mecanizados, pois, a través de diversas ferramentas e accesorios, permite colocar a peza de forma fixa nun prato para que non se desprace mentres se realiza o mecanizado.

Algunhas máquinas ferramenta xa incorporan sistemas de suxeición por defecto, pero tamén admiten accesorios que poden acoplarse segundo as necesidades de mecanizado. No torno mecánico, estes accesorios poden ser:

• Pratos de suxeición. Poden ser de dous tipos: de garras universais e de garras brandas. Tamén hai pratos de tres, catro ou seis garras. O prato fixa a peza á máquina de forma temporal e transmite o movemento de mecanizado.
• Centros ou puntos. Estes accesorios suxeitan a peza no cabezal e no contrapunto.
• Pernos de arrastre. O perno fíxase no prato do torno mecánico e na peza. Encárganse de transmitir o movemento cando a peza se coloca entre centros.
• Lunetas. A máis común é a fixa. Este accesorio soporta o extremo da peza cando é imposible o mecanizado entre centros ou co contrapunto. A luneta móbil é outro tipo de luneta que se coloca no carro e é ideal para o mecanizado de pezas de gran envergadura.
• Torreta portaferramentas.
• Pratos de arrastre e de garras independentes. O primeiro emprégase para o mecanizado de pezas que, polas súas características, non poden montarse facilmente no cabezal. O segundo consta de catro garras, a modo de mordazas, independentes entre si.