Nola erabili xafla tolesteko makina?

Xafla tolesteko makina makina-erreminta bat da, eta, izenak dioen bezala, plaka horiek tolesteko erabiltzen da, baina baita haiek konformatzeko ere. Baina, nola erabili xafla tolesteko makina, eta zergatik ematen die onura handiak mekanizazio-tailerrei?

Zer da xaflen tolestea?

Xafla tolestea mekanizazio mota bat da, eta haren funtzioa plaka edo xafla metaliko bati forma ematea da, deformazio-prozesu baten bidez. Prozesu hori egin ahal izateko, ezinbestekoa da tolesteko makina izeneko zehaztasun-makina-erreminta erabiltzea. Tolesteko makina oso zehatza da eta operari kualifikatu bat behar du; izan ere, pieza horiek deformatzeko, presio jakin bat egin behar da materialaren gainean, eta horrela lortzen da tolestea edo nahi den forma hartzea.

Pieza makinaren puntzoiaren eta matrizearen artean jartzen da, eta pixkanaka tolesten da, haren gainean egiten den presioari esker. Horrela, operariak aplikatzen duen indarrak zehazten ditu piezaren tolestura eta forma.

Gainera, xafla tolesteko makinak angeluak eta kurbak sortzeko balio du, industria desberdinetan erabiltzen diren pieza metaliko horietan. Hala, xafla bat metal-mekanikan erabil daiteke, eta elikagaigintzarako, kontserbagintzarako, automobilgintzarako, aeronautikarako, eraikuntzarako eta abarretarako banatu.

Makina-erreminta honen ezaugarri nagusia moldakortasun handia da; izan ere, industria askotan erabiltzeaz eta material mota desberdinak onartzeaz gain, 20 milimetro arteko lodiera duten piezak mekanizatzeko gai ere bada.

Zer material tolestu daitezke?

Xafla tolesteko makina batean material desberdinetako piezak mekaniza daitezke. Horregatik dira makina horiek hain moldakorrak eta erabilgarriak mekanizazio-tailerrentzat. Tolesteko makina batean honako hauek landu daitezke:

• Altzairu herdoilgaitza
• Aluminioa
• Aleazio txikiko kobrea
• Altzairu goxoa edo leuna
• Letoia
• Aleaziorik gabeko altzairua edo karbono-altzairua

Makina-erreminta horietan tolesten diren xaflak, gehienetan, AISI 304, AISI 316 eta AISI 430 irizpideak betetzen dituzten altzairu herdoilgaitzezkoak izan ohi dira. AISI 304ak herdoilgaiztasun-maila handia du eta ez da magnetikoa; AISI 316a oso erresistentea da korrosioarekiko, itsasoko urarekiko eta zenbait eragile kimikorekiko; AISI 430a, berriz, magnetikoa da eta zaila da tolesten. Horregatik da tolestean gutxien erabiltzen direnetako bat.

Xafla tolesteko makina nola erabili jakiteko behar duzuna

Nabarmendu behar da xafla tolestea mekanizazio mota bat dela, nahiz eta ez duen txirbilik ez hondakinik sortzen; deformazio plastiko hutsa da, eta pieza tolesten da nahi den angelua lortu arte. Prentsa edo tolesteko makina da eragiketa horiek egiteko aukera ematen duen makina-erreminta. Eraldaketa hori lortzeko, pieza matrizearen gainean jartzen da eta puntzoiaren eraginez deformatzen da; puntzoia makina-erremintaren zati mugikorrak eragiten du.

Xafla tolesteko makina nola erabili galdetzen badiozu zeure buruari, jakin behar duzu langile kualifikatuak behar dituela, pieza deformatzeko behar den presioa aplikatzen dakitenak. Izan ere, xaflak konformatzean, deformatu beharreko piezaren barneko aldean konpresio bat gertatzen da, eta kanpoko aldean, berriz, trakzio bat: horrela, tentsio-gradazio bat ezartzen da mutur batean eta bestean, eta puntu edo lerro neutro batetik. Horren ondorioz, xaflaren ukondoan mehetze bat gertatzen da, eta nabarmenagoa da haren erdialdean.

Kontuan izan behar da xafla-prentsek edo tolesteko makinek arriskua ekar diezaieketela operariei, makinak behar bezala erabiltzen ez badira. Makina horien arriskua harrapatzea edo ebakitzea izan ohi da, mekanizatu beharreko pieza sartzeko unean. Arreta berezia jarri behar da xafla txikiagoa denean edo tolestearen kadentzia handiagoa denean; bi egoera horiek arrisku handiagoa dakarte operariarentzat. Gainera, jakina, makina hau martxan jartzeaz arduratzen diren pertsonek oso kualifikatuak izan behar dute.

Xafla tolesteko makina motak

Xafla tolesteko makina guztiek funtzionamendu-printzipio oinarrizko bera dute, baina erabilitako mekanismoaren arabera lau mota desberdin bereiz daitezke.

Eskuzkoa	Lodiera 9 mm artekoa duten xafla txikiak tolestera mugatzen da. Makinaren dimentsioak txikiak dira.
Mekanikoa	Inertzia-bolante bat du, puntzoia aktibatzeko energia sortzen duena.
Hidromekanikoa	Inertzia-bolantearen ordez ponpa hidrauliko bat dago, makina eragiteko behar den inertzia ematen duena. Motor hidrauliko bat erabiltzen da.
Hidraulikoa	Ponpa eta zilindro hidraulikoak erabiltzen ditu, makinaren eragintza-mekanismoa bultzatzen dutenak. Tolesteko makina modernoenak dira, eta batzuek ordenagailu bidezko zenbakizko kontrol CNC teknologia dute. Horri esker, zehatzagoak eta seguruagoak dira.